پکیج آشنایی با انواع شیر صنعتی و تاسیسات

در دوره آموزشی آشنایی با انواع شیر صنعتی و تاسیساتی پر کاربرد:

شما عزیزان با نحوه عملکرد انواع اصلی شیرهای صنعتی پر کاربرد به صورت انیمیشن با شرح کارکرد و کاربرد آنها آشنا خواهید شد.

سطح دوره مقدماتی و آشنایی.

مناسب برای مقطع کاردانی و کارشناسی.

در ادامه آموزش در خصوص انواع دیگری از این شیر ها که در صنعت تاسیسات و تبرید کاربرد دارند صحبت خواهیم کرد.

توضیح مختصر درباره دسته بندی انواع شیر:

شیرها (Valves) در صنایع مختلف بر اساس کاربرد، نوع عملکرد و طراحی مکانیکی دسته‌بندی می‌شوند.  یک دسته‌بندی رایج برای تأسیسات ساختمانی، خانگی، صنعتی، تبرید، نفت و گاز، پتروشیمی و صنایع معدنی آورده شده است.

1. شیرهای تأسیسات ساختمانی و خانگی

معمولاً برای آب سرد، آب گرم، گاز شهری و سیستم گرمایش استفاده می‌شوند.

الف) شیرهای کنترلی و قطع و وصل

• شیر توپی (Ball Valve)
• شیر کشویی (Gate Valve)
• شیر سوزنی (Needle Valve)
• شیر بشقابی یا گلوب (Globe Valve)

ب) شیرهای مصرفی

• شیر آب ساده
• شیر مخلوط (Mixer Valve)
• شیر اهرمی
• شیر چشمی (Sensor Faucet)

ج) شیرهای ایمنی و کنترلی

• شیر یکطرفه (Check Valve)
• شیر فشار شکن (Pressure Reducing Valve)
• شیر اطمینان (Safety Valve)
• شیر هواگیری (Air Vent Valve)

2. شیرهای صنعتی عمومی

در کارخانه‌ها، نیروگاه‌ها و خطوط انتقال سیالات استفاده می‌شوند.

• شیر توپی (Ball Valve)
• شیر پروانه‌ای (Butterfly Valve)
• شیر کشویی (Gate Valve)
• شیر گلوب (Globe Valve)
• شیر سوزنی (Needle Valve)
• شیر یکطرفه (Check Valve)
• شیر دیافراگمی (Diaphragm Valve)
• شیر پینچ (Pinch Valve)
• شیر پلاگ (Plug Valve)

3. شیرهای صنعت تبرید و تهویه (Refrigeration / HVAC)برای کنترل مبرد در سیستم‌های سرمایشی.

• شیر انبساط ترموستاتیک (TXV)
• شیر انبساط الکترونیکی (EEV)
• شیر سلونوئیدی (Solenoid Valve)
• شیر سرویس (Service Valve)
• شیر قطع و وصل مبرد
• شیر بای‌پس (Bypass Valve)
• شیر یکطرفه تبرید
• شیر تنظیم فشار اواپراتور (EPR)
• شیر تنظیم فشار کندانسور

4. شیرهای صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

این شیرها برای فشار و دمای بالا و سیالات خورنده طراحی می‌شوند.

شیرهای اصلی خط لوله

Gate Valve
Ball Valve
Butterfly Valve
Plug Valve
Globe Valve
شیرهای کنترلی

Control Valve
Pressure Control Valve
Flow Control Valve
Temperature Control Valve

شیرهای ایمنی

Safety Valve
Relief Valve
Blowdown Valve
Emergency Shutdown Valve (ESD)

شیرهای خاص فرایندی

Choke Valve
Cryogenic Valve
High Pressure Valve
Subsea Valve

5. شیرهای صنایع معدنی و اسلاری

برای سیالات ساینده مثل دوغاب معدنی (Slurry).

Pinch Valve
Knife Gate Valve
Slurry Valve
Diaphragm Valve
Heavy Duty Ball Valve
Ceramic Valve

6. دسته‌بندی بر اساس نوع حرکت مکانیکی (مهم در مهندسی شیر)

حرکت خطی

Gate Valve
Globe Valve
Needle Valve
Diaphragm Valve
Pinch Valve

حرکت دورانی

Ball Valve
Butterfly Valve
Plug Valve

7. دسته‌بندی بر اساس عملگر (Actuator)

روش باز و بسته شدن شیر:

دستی (Manual)
پنوماتیکی (Pneumatic)
الکتریکی (Electric Actuator)
هیدرولیکی (Hydraulic)
سلونوئیدی (Solenoid)

انواع شیرهای اصلی:

1. شیرهای قطع و وصل اصلی (Isolation Valves) برای باز یا بسته کردن کامل جریان.

Gate Valve (شیر کشویی)
Parallel Slide Gate Valve
Knife Gate Valve
Expanding Gate Valve
Wedge Gate Valve
Slab Gate Valve
Ball Valve
Floating Ball Valve
Trunnion Ball Valve
V-Port Ball Valve
Multiport Ball Valve
Plug Valve
Lubricated Plug Valve
Non‑lubricated Plug Valve
Eccentric Plug Valve
Butterfly Valve
Concentric Butterfly Valve
Double Eccentric Butterfly Valve
Triple Offset Butterfly Valve

2. شیرهای کنترلی (Control Valves)

برای تنظیم دقیق دبی، فشار یا دما.

Globe Control Valve
Angle Control Valve
Three Way Control Valve
Cage Guided Control Valve
Eccentric Rotary Plug Control Valve
Segmented Ball Control Valve
V‑Ball Control Valve
Digital Control Valve
Self‑operated Pressure Control Valve
Pressure Reducing Valve
Pressure Sustaining Valve
Flow Control Valve
Temperature Control Valve

3. شیرهای یکطرفه (Check Valves)

جلوگیری از برگشت جریان.

Swing Check Valve
Lift Check Valve
Dual Plate Check Valve
Tilting Disc Check Valve
Wafer Check Valve
Piston Check Valve
Stop Check Valve
Ball Check Valve

4. شیرهای ایمنی و حفاظت (Safety & Relief)

برای جلوگیری از افزایش فشار خطرناک.

Safety Valve
Pressure Relief Valve
Pilot Operated Relief Valve
Thermal Relief Valve
Vacuum Relief Valve
Pressure Vacuum Valve
Rupture Disc Valve
Emergency Shutdown Valve (ESD)
Blowdown Valve

5. شیرهای مخصوص سیالات خاص برای شرایط خورنده، ساینده یا خاص.

Diaphragm Valve
Pinch Valve
Slurry Valve
Ceramic Valve
Lined Valve (PTFE Lined)
Bellows Seal Valve
Cryogenic Valve
High Pressure Needle Valve
Sampling Valve
Drain Valve

6. شیرهای ابزار دقیق (Instrumentation Valves)

Needle Valve
Manifold Valve
Double Block and Bleed Valve (DBB)
Gauge Valve
Root Valve
Block Valve
Bleed Valve

7. شیرهای سیستم تبرید و HVAC

Thermostatic Expansion Valve (TXV)
Electronic Expansion Valve (EEV)
Solenoid Valve
Hot Gas Bypass Valve
Evaporator Pressure Regulator (EPR)
Crankcase Pressure Regulator (CPR)
Liquid Line Solenoid Valve
Service Valve
Refrigerant Check Valve

8. شیرهای خاص خطوط نفت و گاز
Choke Valve
Subsea Valve
Pig Launcher Valve
Pig Receiver Valve
Tank Bottom Valve
Floating Suction Valve
Fire Safe Valve

دسته‌بندی مهم دیگر در مهندسی شیرها

1. بر اساس حرکت

Linear motion valves

(Gate, Globe, Needle, Diaphragm)
Rotary motion valves

(Ball, Butterfly, Plug)

2. بر اساس عملگر

Manual
Pneumatic actuator
Electric actuator
Hydraulic actuator
Solenoid

3. بر اساس اتصال

Flanged
Threaded
Welded
Wafer
Lug type